Amonyak, formülü NH₃olan, renksiz ve keskin kokulu bir gazdır. İnsan dokusuna korozif, solunumla alındığında toksik etki gösterebilir ve belirli koşullarda yanıcıdır. Güvenlik Bilgi Formu’na (MSDS) göre düşük sıcaklıklarda alevlenme özelliği taşır ve göz, boğaz ile akciğer mukozasında ciddi tahriş etkisi yaratabilir. Likit amonyak doğrudan temas halinde deride kimyasal yanıklara neden olabilir.
Amonyak, endüstride çok geniş bir kullanım alanına sahiptir. Başta azotlu gübre ve nitrik asit üretimi olmak üzere, amonyum tuzları, üre, boya, ilaç ve plastik üretiminde başlangıç maddesi olarak kullanılır. Ayrıca, basınç altında kolayca sıvılaştırılabildiği ve yüksek buharlaşma ısısına sahip olduğu için soğutucu gaz olarak da tercih edilir. Bu yönüyle hem kimya hem de enerji sektöründe önemli bir bileşendir.
Amonyak MSDS (Güvenlik Bilgi Formu), ürünün güvenli kullanımı ve taşınmasına yönelik teknik detayları içerir. Belgede yer alan başlıca bölümler; ürün tanımı, tehlikeler, ilk yardım önlemleri, yangınla mücadele yöntemleri, kaza sonucu yayılım kontrolü, kullanım ve depolama koşulları, maruziyet sınırları, kişisel koruyucu ekipman (KKE), fiziksel–kimyasal özellikler ve taşıma–mevzuat bilgileridir.
| Korozif ve toksik etkiler: | Amonyak, göz, deri ve solunum yollarında güçlü tahriş yaratır. Yüksek derişimde solunum güçlüğü ve akciğer ödemi riski vardır. |
|---|---|
| Yanıcılık ve patlama: | Düşük sıcaklıklarda alev alabilir. Kapalı alanlarda gaz birikimi patlama tehlikesi oluşturur. |
| Soluma durumunda: | Kişi hemen temiz havaya çıkarılmalı, gerekirse oksijen veya suni solunum uygulanmalıdır. Tıbbi yardım geciktirilmemelidir. |
|---|---|
| Deri veya göz teması: | Bol miktarda ılık suyla en az 15 dakika yıkanmalı, sıcak su kullanılmamalıdır. Ciddi yanıklarda derhal tıbbi destek alınmalıdır. |
Amonyak suda iyi çözündüğü için su en etkili söndürücü maddedir. Müdahale eden personel pozitif basınçlı solunum cihazı ve tam koruyucu giysi giymelidir. Yangın esnasında tüplerin ısınması durumunda patlama riski vardır; bu nedenle çevredeki tüpler su ile soğutulmalıdır.
Sızıntı durumunda bölge hemen boşaltılmalı, tutuşturucu kaynaklar uzaklaştırılmalı ve alan havalandırılmalıdır. Kaçak gaz, 10 birim suya 1 birim amonyak oranında su dolu kaba alınabilir.
Depolama sırasında tüpler dik pozisyonda, devrilmeyecek şekilde sabitlenmeli; sıcaklık –40 °C’nin altına düşmemeli ve 45 °C’nin üstüne çıkmamalıdır. Depolama alanları iyi havalandırılmalı, açık alev veya ısı kaynaklarından uzak olmalıdır.
| Mesleki sınırlar: | ACGIH TLV-TWA 25 ppm, OSHA PEL-TWA 50 ppm. |
|---|---|
| Kişisel koruyucu ekipman: | Tam yüz maskeli solunum koruması, bağımsız hava sistemi, kimyasala dayanıklı eldiven (örneğin bütil kauçuk), yüz siperi–gözlük ve uygun koruyucu kıyafet önerilir. Çalışma alanlarında etkili havalandırma sağlanmalıdır. |
| Fiziksel hâl: | Renksiz, keskin kokulu gaz |
|---|---|
| Kaynama noktası: | –33 °C |
| Erime noktası: | –77.7 °C |
| Tutuşma sıcaklığı: | 630 °C |
| Patlama sınırları: | %15–28 (hava) |
| Gaz yoğunluğu: | 0.7714 g/L (0 °C, 1 bar) |
| Suda çözünürlük: | Yaklaşık 530 g/L (20 °C) |
Bu değerler, güvenlik prosedürleri ve işletme planlaması için temel teknik verilerdir.
Amonyak, ADR sınıflandırmasına göre UN 1005 numarasıyla tanımlanır: “Amonyak, Susuz, Sıvılaştırılmış”.
| Sınıf: | 2 |
|---|---|
| Kod: | 2TC |
| Etiket: | 2.3 + 8 (Zehirleyici, Korozif Gaz) |
| Risk/Güvenlik İbareleri: | R10, R23, R34, R50; S7/9, S16, S18, S26, S33, S36/37/39, S45, S61. |
Amonyak Gazı tedariki, tüp, tank ve tesisatlandırma işlemleri için bizlerle iletişime geçebilirsiniz.